белая русь д бічэль загнетава
Мой родны край, мая старонка. Д. Бічэль- Загнетанва. “Белая Русь” “Мая Беларусь” паводле У. Караткевіча.
Знаёмства з новыі творамі пра Беларусь. У ходзе знаёмства фарміраванне вымаўленчых навыкаў і правільнага выразнага чытання.
Содержимое разработки
Тэма: Мой родны край, мая старонка. Д. Бічэль- Загнетанва. “Белая Русь”
“Мая Беларусь” паводле У. Караткевіча.
Мэта: працягваць фарміраванне вымаўленчых навыкаў, пазнаёміць са словамі і выразамі па тэме, уключаць іх у актыўнае суразмоўніцтва па змесце праслуханых і прачытаных тэкстаў; фарміраваць уменні асэнсавана ўспрымаць беларускую мову на слых, вучыць чытаць па-беларуску; адказваць на пытанні, карыстаючыся словамі самога пытання, правільна і дакладна ўжываць словы пры канструяванні сказаў па ўзоры, выхоўваць пачуццё патрыятызму.
Празвінеў званок на наш урок. Сядайце, калі ласка.
Мы будзем думаць, разважаць,
На пытанні адказваць
Праверка дамашняга задання
Ме-ме-ме- але рады ўсе зіме.
Му-му-му- вельмі любім мы зіму.
Ма-ма-ма – надакучыла зіма.
Ну-ну-ну- усе чакаем мы вясну.
Ны-ны-ны- стала сумна без вясны(Хлопчыкі- дзяўчынкі па 3 радка).
Дома вы павінны былі выразна навучыцца чытаць твор Артура Вольскага “Беларусь- мая Радзіма”. Зараз мы праверым…Я вам прапаную правілы выразнага чытання:
Перадайце голасам неабходную інтанацыю(пытальная,клічная).
Паспрабуйце прачытаць так, каб перадаць настрой аўтара і адначасова выказаць свае пачуцці.
Памятаем пра лагічны націск (важныя словы); Тон (высокі, нізкі ці сярэдні); Тэмп (павольны, звычайны, хуткі); Сіла голасу (гучна, ціха, звычайна).
За дамашняе заданне вы атрымоўваеце наступныя адзнакі…
Фізкультхвілінка. Размінка для вачэй.
АРЭЛІ (вочы ўгару-наніз)
Толькі сеў я на арэлі,
Уверх ды ўніз гайдаюся!
І спяваю, і смяюся – анічога не баюся!
СЛОНІК ДЫ МУХА (вочы ўправа-улева)
Ёсць у слоніка два вухі.
На адно з іх села муха.
Дзе ты, муха? Дзе ты? Дзе? –
Муха знай сабе гудзе.
Трэба муху адшукаць
ды ад вуха адагнаць!
ГАДЗІННІК (вочы па кругу)
Наш гадзіннік прытаміўся,
Прыпазніўся ды спыніўся.
Раптам стрэлка – скок ды скок –
Паскакала ў іншы бок!
Тата наш гадзіннік зняў,
І ужо каторы дзень
Добра, спраўна ён ідзе!
Знаёмства з новымі творамі.
Мы ўжо гаварылі раней, што для кожнага чалавека месца,дзе ён нарадзіўся, сказаў першае слова, зрабіў першыя крокі, пайшоў у школу, з’яўляецца родным і самым прыгожым.А што гэта за месца? Як называюць нашу радзіму?
Як вы думаеце, аб чым будзе ісці гутарка на ўроку, над чым мы будзем працаваць(Адказы вучняў.)
Так, мы будзем гаварыць аб Радзіме. Аб гэтым мы прачытаем у вершы Дануты Бічэль- Загнетавы “Белая Русь”.
Чытае настаўнік. Назва якога колеру гучыць ў словах Белая Русь? Што сімвалізуе белы колер?( Белае стала сімвалізаваць знак дабра, знак чысціні,свабоды, незалежнасці).
Чытанне вучнямі напоўголасу.
(Пра што пыталася дзяўчынка ў маці?(Што такое Белая Русь);
Чаму мама сказала, что “Белая Русь- Радзіма”? Як вы гэта разумееце?(Радзіма,месца дзе мы жывем,а мы жывем у Беларусі)
Якая яна- наша Радзіма? Паразважаеце (успомніце твор “Беларусь мая Радзіма”)
Чытанне верша выразна.(Звяртанне да пяматкі).
Мы крышачку стаміліся, Хадзьба на месцы.
А потым весяліліся, Бег на месцы.
Угару пацягнуліся, Пяцягванне.
Сонцу ўсміхнуліся, Рукі ўгору, усміхнуцца.
Ручкі апусціліся. Рукі апусціць.
У чырвоных ботах па балотах ходзіць,
Жабак спрытна ловіць.(Бусел.)
(малюнак з выявай бусла)
Я нездарма загадала вам гэту загадку. Можа, хто-небудзь з вас ведае, чым з’яўляецца бусел для нас, беларусаў?
З даўніх часоў нашы продкі лічылі бусла сімвалам чысціні, міра на нашай зямлі. Але мірным існаванне беларусаў было не заўсёды. У чэрвені 1941 г. фашыская Германія напала на мірную нашу Радзіму. Жудасная вайна прынесла людзям смерць і пакуты(паказаць фотаздымкі з эпізодамі вайны). Але заўсёды беларускі народ выстойваў у бядзе, абараняўся і паднімаўся з руін. Вось аб гэтым мы і будзем чытаць у апавяданні Уладзіміра караткевіча “Мая Беларусь”.
Чытанне твора настаўнікам:
Аб чым расказвае пісьменнік у творы?
Водар-духмянасць, прыемны пах;
Пушча-вялікі густы лес;
Супярэчыць-не згаджацца, выказваць супрацьлеглае меркаванне;
Шматпакутны-які прынес шмат выпрабаванняў.
Чытанне твора вучнямі
Аналіз зместу твора:
З чым аўтар параўновае крылы буслоў?
Якія меркаванні выказвае аўтар аб паходжанні назвы нашай зямлі?
Якая наша сучасная зямля? Прачытайце.
Аб якой горкай памяці расказвае пісьменнік? Якія чалавечыя страты панесла беларусь у часы апошняй вайны?
Хто змагаўся з ворагам? Для чаго?
Ці змаглі нашы сучаснікі аднавіць краіну?
Са скарбрнкі народнага слова:
Той герой, б) чужына-мачыха.
Мір будуе, в) вайна разбурае.
Адзін за аднаго стой, г) хто за Радзіму гарой.
Радзіма-матка, д) Радзіма за табой.
Родная зямелька е) выграе6м бой.
Да чаго заклікалі нас пісьменнікі у творах?
Што новага даведалісь вы аб краіне?
Што вас моцна ўразіла?
Якія пачуцці выклікаюць у вас нашы продкі- змагары за веліч і незалежнасць нашага краю?
Працягніце разважанне: “Гераічнае мінулае нашых продкаў і сучаснікаў выклікае ў мяне…”
На дошцы я намалявала елачку, але яна без іголачак і без навагодніх цацак.Калі вы лічыце, што урок для вас прайшоў з карысцю- упрыгожце нашу елачку цацкамі, калі вы не вынеслі з нашай працы нічога новага-іголачкамі.
Адгарніце дзённікі і запішыце дамашняе заданне: падрыхтаваць выразнае чытанне верша “Белая Русь” с. 42.
Прыказкі, прымаўкі, вершы
ПРЫКАЗКІ і ПРЫМАЎКІ
Дома і вада смачнейшая.
Няма смачнейшай вадзіцы, чым з роднай крыніцы.
Благая тая птушка, што свайго гнязда не пільнуецца.
Як ты да людзей, так і людзі дацябе.
Язык гладка ходзіць.
Ласкавае слова, што дзень ясны.
Будзь свайму слову гаспадар.
Пытаючы дапытаешся.
Ваўка ногі кормяць.
Ліса ў сне курэй бачыць.
Жураўлі ляцяць высока –зіма яшчэ далёка.
Бусел прыляцеў – вясна будзе.
Калі хочаш хлеба меці, то трэба зямліцы глядзеці.
Дзе пасееш густа, там не будзе пуста.
Праца майстра баіцца.
Усе птушкі крылы маюць, ды не ўсе лятаюць.
Усякая птушка сваім носам корміцца.
Кот – на печку, сцюжа – на двор.
Рамясло піць, есці не просіць, а само корміць.
Калі ёсць хлеб і вада, то не бяда.
Кашы маслам не сапсуеш.
Хлеб свежы добры да ежы.
Студзень – году пачатак, а зіме – палавіна.
СКАРАГАВОРКІ
Адна сарока- адна марока, сорак сарок- сорак марок.
Дзятлы дзюбамі дзяўбалі дзеравіну.
Лавіў рыбак судака, судзіў судак рыбака: лоўка, рыбак, ловіш, судаку сорам робіш.
Клюйце, куры, крупы каля ступы.
Вершы для дзяцей 2-3 гадоў
“Дзіцячы сад” Канстанцыя Буйло
Нас усіх у сад дзіцячы
Водзяць мамы. Мы не плачам.
Я дык нават вельмі рад,
Што іду ў дзіцячы сад.
“Дожджык” Васіль Вітка
Ідзі, ідзі, дожджыку,
Звару табе боршчыку,
Пастаўлю пал лаўкаю,
Накрыю лапаткаю.
Пастаўлю пад сенцамі,
Накрыю паленцамі.
Пастаўлю пад елкаю,
Накрыю талеркаю.
Талерка не здымецца,
Дожджык не сунімецца.
Дожджыку нам трэба,
Каб было больш хлеба.
“Белабока-сарока” (бел.нар.)
Белабока-сарока
Прыляцела здалёка,
Села ж яна на таку,
У яе хвосцік на баку.
Вершы для дзяцей 3-4 гадоў
“Дожджык” Тадзіяна Кляшторная
Дожджык часта сыпаў, ліў,
Па двары ручай паплыў.
Пабягу хутчэй гуляць
І караблікі пускаць.
Парасон я распрастаў –
Дождж адразу перастаў.
Напужаўся, мабыць, ён,
Як убачыў парасон.
“Ветлівыя словы” Тадзіяна Кляшторная
“Калі ласка”,”дзякуй”,
“Добры дзень”-
Ветлівыя словы
Чую ад людзей.
Ветлівымі словамі
Буду даражыць,
З ветлівымі словамі
Лёгка жыць.
Вершы для дзяцей 4-5 гадоў
«Лістапад» Янка Купала
З буйных ліп і бяроз
Лісты валяцца.
Між павалаў і лоз
Рассыпаюцца.
Шапацяць, шалясцяць
Залацістыя,
Ўвысь галінкі глядзяць
Пусталістыя.
А як прыйдзе вясна-
Ўсё адменіцца,
І галінкі ізноў
Зазяленяцца.
“Восень” (урывак) Янка Журба
Шумяць па-асенняму Заможная восень
Пушча і бор; Прыйшла ў калгас,
На дрэвах, кустах- Дарамі багатымі
Залацісты ўбор. Радуе нас.
На полі калгасным
Вялікі ўраджай.
Ляціць аб ім слава
На ўвесь родны край.
Вершы для дзяцей 5-6 гадоў
“Загадкі на градке” Рыгор Барадулін
От бабуля важна села
І глядзіць навокал смела.
У зямлю схавала лапаць.
Як зачэпіш- будзеш плакаць.
Гэта злосная бабуля
Называецца…..(цыбуля)
У бабулі родны брат
Ласкавейшы быццам,
А да слёз давесці рад,
Так як і сястрыца.
Ты не вельмі плач,сынок,
Калі шчыплецца….(часнок)
З вусамі,
А не стары.
Зайздросныя вочы.
За што-небудзь на двары
Ўчапіцца хоча.
Хопіць хітрасці на трох,
Ну, на тое ж ён…..(гарох)
Не сыдзе з месца
Ні на крок,
Зарыўшыся ў пярыну.
Цярэбіць ціхі вецярок
Зялёную чупрыну.
А возьмуць за чупрыну
Ды выцягнуць з пярыны-
Пачырванее, нібы рак.
Вядома, хто гэта….(бурак)
“Белая Русь” Данута Бічэль-Загнетава
Шчочку да вуснаў туліць,
Каб таямніцу спытаць:
— Белая Русь, матуля,
Гэта дзяўчынка?
Так?
Як называецца дзіўна…
Ты пра яе раскажы.
— Белая Русь – Радзіма
Перад табою ляжыць.
Крыкні – яна адгукнецца
Звонам гарачых кос.
Кропля з ліста сарвецца,
Ускалыхнецца плёс.
Даль захлынецца громам-
Белая Русь запяе.
І азарыцца Нёман –
Чыстае вока яе.
“Саўка за сталом” Эдзі Агняцвет
З талеркі ён сёрбае крупнік – ой-ой!
Кавалачак мяса хапае рукой.
Ён пальцамі ловіць у шклянцы кампот,
Абрусам ён выцер і шчокі, і рот.
“Бусел” Васіль Вітка
Даўнаногі землямер
Схапіў жабу за каўнер,
Па траве павалачыў,
У канаве намачыў,
Вострым носам дзеўбануў,
Уздыхнуў і – праглынуў.
“Жаўна” Васіль Вітка
Чорны дзяцел здаўна
Называецца Жаўна.
У чорнага волата –
Магутнае долата.
Дзеўбане ў сасновы сук –
Па ўсім лесе пойдзе грук.
Ён не думае пра спевы –
Чорны дзяцел лечыць дрэвы.
“Пралеска” Вера Вярба
Белыя бярозы Кажа зверху сонца:
Спалі на ўзлеску, “Зорачка лясная,
Як сваю галоўку З новым нараджэннем
Ўзняла пралеска. Я цябе вітаю!”
Тоненькую ножку Белыя бярозы
З-пад пярыны белай Раптам зашапталі:
На зямлю пралеска “Мы цябе, пралеска,
Ставіла нясмела. Усю зіму чакалі”.
А снягі наўкола – І старая елка
Ні канца ні краю. Голасна ўздыхнула:
Страшна стала кветцы: “Вясна надыходзіць,
“Я адна – жывая!” А зіма мінула”.
Мой родны край, мая старонка. Д. Бічэль- Загнетанва. “Белая Русь” “Мая Беларусь” паводле У. Караткевіча.
Знаёмства з новыі творамі пра Беларусь. У ходзе знаёмства фарміраванне вымаўленчых навыкаў і правільнага выразнага чытання.
Содержимое разработки
Тэма: Мой родны край, мая старонка. Д. Бічэль- Загнетанва. “Белая Русь”
“Мая Беларусь” паводле У. Караткевіча.
Мэта: працягваць фарміраванне вымаўленчых навыкаў, пазнаёміць са словамі і выразамі па тэме, уключаць іх у актыўнае суразмоўніцтва па змесце праслуханых і прачытаных тэкстаў; фарміраваць уменні асэнсавана ўспрымаць беларускую мову на слых, вучыць чытаць па-беларуску; адказваць на пытанні, карыстаючыся словамі самога пытання, правільна і дакладна ўжываць словы пры канструяванні сказаў па ўзоры, выхоўваць пачуццё патрыятызму.
Празвінеў званок на наш урок. Сядайце, калі ласка.
Мы будзем думаць, разважаць,
На пытанні адказваць
Праверка дамашняга задання
Ме-ме-ме- але рады ўсе зіме.
Му-му-му- вельмі любім мы зіму.
Ма-ма-ма – надакучыла зіма.
Ну-ну-ну- усе чакаем мы вясну.
Ны-ны-ны- стала сумна без вясны(Хлопчыкі- дзяўчынкі па 3 радка).
Дома вы павінны былі выразна навучыцца чытаць твор Артура Вольскага “Беларусь- мая Радзіма”. Зараз мы праверым…Я вам прапаную правілы выразнага чытання:
Перадайце голасам неабходную інтанацыю(пытальная,клічная).
Паспрабуйце прачытаць так, каб перадаць настрой аўтара і адначасова выказаць свае пачуцці.
Памятаем пра лагічны націск (важныя словы); Тон (высокі, нізкі ці сярэдні); Тэмп (павольны, звычайны, хуткі); Сіла голасу (гучна, ціха, звычайна).
За дамашняе заданне вы атрымоўваеце наступныя адзнакі…
Фізкультхвілінка. Размінка для вачэй.
АРЭЛІ (вочы ўгару-наніз)
Толькі сеў я на арэлі,
Уверх ды ўніз гайдаюся!
І спяваю, і смяюся – анічога не баюся!
СЛОНІК ДЫ МУХА (вочы ўправа-улева)
Ёсць у слоніка два вухі.
На адно з іх села муха.
Дзе ты, муха? Дзе ты? Дзе? –
Муха знай сабе гудзе.
Трэба муху адшукаць
ды ад вуха адагнаць!
ГАДЗІННІК (вочы па кругу)
Наш гадзіннік прытаміўся,
Прыпазніўся ды спыніўся.
Раптам стрэлка – скок ды скок –
Паскакала ў іншы бок!
Тата наш гадзіннік зняў,
І ужо каторы дзень
Добра, спраўна ён ідзе!
Знаёмства з новымі творамі.
Мы ўжо гаварылі раней, што для кожнага чалавека месца,дзе ён нарадзіўся, сказаў першае слова, зрабіў першыя крокі, пайшоў у школу, з’яўляецца родным і самым прыгожым.А што гэта за месца? Як называюць нашу радзіму?
Як вы думаеце, аб чым будзе ісці гутарка на ўроку, над чым мы будзем працаваць(Адказы вучняў.)
Так, мы будзем гаварыць аб Радзіме. Аб гэтым мы прачытаем у вершы Дануты Бічэль- Загнетавы “Белая Русь”.
Чытае настаўнік. Назва якога колеру гучыць ў словах Белая Русь? Што сімвалізуе белы колер?( Белае стала сімвалізаваць знак дабра, знак чысціні,свабоды, незалежнасці).
Чытанне вучнямі напоўголасу.
(Пра што пыталася дзяўчынка ў маці?(Што такое Белая Русь);
Чаму мама сказала, что “Белая Русь- Радзіма”? Як вы гэта разумееце?(Радзіма,месца дзе мы жывем,а мы жывем у Беларусі)
Якая яна- наша Радзіма? Паразважаеце (успомніце твор “Беларусь мая Радзіма”)
Чытанне верша выразна.(Звяртанне да пяматкі).
Мы крышачку стаміліся, Хадзьба на месцы.
А потым весяліліся, Бег на месцы.
Угару пацягнуліся, Пяцягванне.
Сонцу ўсміхнуліся, Рукі ўгору, усміхнуцца.
Ручкі апусціліся. Рукі апусціць.
У чырвоных ботах па балотах ходзіць,
Жабак спрытна ловіць.(Бусел.)
(малюнак з выявай бусла)
Я нездарма загадала вам гэту загадку. Можа, хто-небудзь з вас ведае, чым з’яўляецца бусел для нас, беларусаў?
З даўніх часоў нашы продкі лічылі бусла сімвалам чысціні, міра на нашай зямлі. Але мірным існаванне беларусаў было не заўсёды. У чэрвені 1941 г. фашыская Германія напала на мірную нашу Радзіму. Жудасная вайна прынесла людзям смерць і пакуты(паказаць фотаздымкі з эпізодамі вайны). Але заўсёды беларускі народ выстойваў у бядзе, абараняўся і паднімаўся з руін. Вось аб гэтым мы і будзем чытаць у апавяданні Уладзіміра караткевіча “Мая Беларусь”.
Чытанне твора настаўнікам:
Аб чым расказвае пісьменнік у творы?
Водар-духмянасць, прыемны пах;
Пушча-вялікі густы лес;
Супярэчыць-не згаджацца, выказваць супрацьлеглае меркаванне;
Шматпакутны-які прынес шмат выпрабаванняў.
Чытанне твора вучнямі
Аналіз зместу твора:
З чым аўтар параўновае крылы буслоў?
Якія меркаванні выказвае аўтар аб паходжанні назвы нашай зямлі?
Якая наша сучасная зямля? Прачытайце.
Аб якой горкай памяці расказвае пісьменнік? Якія чалавечыя страты панесла беларусь у часы апошняй вайны?
Хто змагаўся з ворагам? Для чаго?
Ці змаглі нашы сучаснікі аднавіць краіну?
Са скарбрнкі народнага слова:
Той герой, б) чужына-мачыха.
Мір будуе, в) вайна разбурае.
Адзін за аднаго стой, г) хто за Радзіму гарой.
Радзіма-матка, д) Радзіма за табой.
Родная зямелька е) выграе6м бой.
Да чаго заклікалі нас пісьменнікі у творах?
Што новага даведалісь вы аб краіне?
Што вас моцна ўразіла?
Якія пачуцці выклікаюць у вас нашы продкі- змагары за веліч і незалежнасць нашага краю?
Працягніце разважанне: “Гераічнае мінулае нашых продкаў і сучаснікаў выклікае ў мяне…”
На дошцы я намалявала елачку, але яна без іголачак і без навагодніх цацак.Калі вы лічыце, што урок для вас прайшоў з карысцю- упрыгожце нашу елачку цацкамі, калі вы не вынеслі з нашай працы нічога новага-іголачкамі.
Адгарніце дзённікі і запішыце дамашняе заданне: падрыхтаваць выразнае чытанне верша “Белая Русь” с. 42.